Rosja planuje nową misję na Wenus. Projekt Wenera-D ma wystartować w 2036 roku

Rosja zapowiada powrót do badań jednej z najbardziej tajemniczych planet Układu Słonecznego. W ramach projektu Wenera-D w kierunku Wenus ma zostać wysłana rozbudowana misja naukowa składająca się z orbitera, lądownika oraz balonu badawczego. Start planowany jest na 2036 rok, a przedsięwzięcie ma nawiązywać do historycznych sukcesów radzieckiego programu eksploracji tej planety.

Wenera-D – powrót Rosji do badań Wenus

Według informacji przekazywanych przez rosyjskie media państwowe, agencja kosmiczna Roskosmos przygotowuje nową misję, której celem będzie szczegółowe badanie Wenus – drugiej planety od Słońca. Projekt zakłada wysłanie trzech elementów badawczych: orbitera krążącego wokół planety, lądownika zdolnego do pracy na jej powierzchni oraz balonu, który ma prowadzić pomiary w gęstej atmosferze Wenus.

Misja wpisuje się w długofalową strategię rosyjskiego programu kosmicznego, który koncentruje się obecnie przede wszystkim na eksploracji Księżyca oraz Wenus. Dla Rosji projekt ten ma również znaczenie prestiżowe – kraj chce podkreślić swoje doświadczenie w badaniu tej planety.

Projekt rozwijany od ponad dwóch dekad

Choć informacje o starcie w 2036 roku pojawiły się dopiero teraz, sama koncepcja misji nie jest nowa. Projekt Wenera-D rozwijany jest już od 2003 roku. Początkowo zakładano, że będzie to przedsięwzięcie realizowane we współpracy z amerykańską agencją kosmiczną NASA.

Plany te zostały jednak wstrzymane po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku. W następstwie sankcji i zerwania wielu międzynarodowych projektów naukowych współpraca między Rosją a Stanami Zjednoczonymi w zakresie tej misji została zakończona.

W rezultacie Rosja zdecydowała się kontynuować program samodzielnie, wykorzystując własne zaplecze technologiczne i doświadczenie zdobyte podczas wcześniejszych misji planetarnych.

Poszukiwanie śladów życia w atmosferze Wenus

Jednym z kluczowych celów naukowych misji będzie analiza składu atmosfery Wenus oraz poszukiwanie potencjalnych oznak procesów biologicznych. W ostatnich latach część badań sugerowała obecność w chmurach planety takich związków chemicznych jak fosfina czy amoniak.

Substancje te mogą powstawać w wyniku procesów geochemicznych, ale w określonych warunkach mogą również wskazywać na aktywność biologiczną. Choć hipoteza o życiu w atmosferze Wenus pozostaje bardzo kontrowersyjna, wzbudziła ona duże zainteresowanie środowiska naukowego.

Balon wysłany w ramach misji Wenera-D miałby prowadzić długotrwałe pomiary właśnie w warstwach atmosfery, gdzie temperatury i ciśnienie są znacznie łagodniejsze niż na powierzchni planety.

Nawiązanie do sukcesów radzieckiej eksploracji kosmosu

Projekt Wenera-D odwołuje się do osiągnięć radzieckiego programu kosmicznego z lat 60., 70. i 80. XX wieku. Związek Radziecki był jedynym państwem, któremu udało się skutecznie wylądować na powierzchni Wenus i przesłać z niej dane.

Powierzchnia tej planety należy do najbardziej ekstremalnych środowisk w Układzie Słonecznym – temperatura przekracza tam 460°C, a ciśnienie atmosferyczne jest ponad 90 razy wyższe niż na Ziemi.

Jak przypomniał rosyjski wicepremier Denis Manturow: „W 1970 roku nasz kraj z powodzeniem przeprowadził lądowanie na innej planecie Układu Słonecznego. Była to Wenus”.

Nowy wyścig w badaniach Wenus

Rosja nie jest jedynym graczem zainteresowanym powrotem do badań tej planety. W ostatnich latach Wenus ponownie znalazła się w centrum zainteresowania światowych agencji kosmicznych.

NASA pracuje nad misjami badawczymi, które mają szczegółowo zbadać atmosferę i powierzchnię planety, a Europejska Agencja Kosmiczna rozwija własny projekt sondy planetarnej. Również sektor prywatny zaczyna interesować się tym kierunkiem – firma Rocket Lab zapowiada wysłanie niewielkich instrumentów badawczych w stronę Wenus.

Coraz częściej mówi się więc o możliwym „renesansie badań Wenus”, podobnym do tego, jaki w ostatnich latach obserwujemy w przypadku eksploracji Księżyca i Marsa.

Wenus ponownie w centrum uwagi naukowców

Jeśli plany Rosji zostaną zrealizowane, misja Wenera-D może odegrać istotną rolę w nowej fali badań tej planety. Wenus, często określana jako „bliźniaczka Ziemi”, wciąż pozostaje jednym z najmniej poznanych obiektów w wewnętrznej części Układu Słonecznego.

Nadchodzące lata mogą więc przynieść znaczący postęp w zrozumieniu jej atmosfery, historii geologicznej oraz potencjalnych warunków sprzyjających powstawaniu życia.